"Yox" deməyi bacarmayan insanların etdiyi səhvlər

"Yox" demək hər kəs üçün asan deyil. Qarşı tərəfi incitmək, münasibətin pozulacağından qorxmaq, pis insan kimi görünmək və ya başqalarının razılığını itirmək narahatlığı insanı istəmədiyi halda belə razılaşmağa sövq edə bilər. Bu davranış davam etdikcə insan öz ehtiyaclarını arxa plana keçirir. Şəxsi sərhədlərini qorumaqda çətinlik çəkir və daxilində narazılıq toplayır.
Menbe.az saytında "yox" deməyi bacarmayan insanların ən çox etdiyi səhvləri, şəxsi sərhədləri qorumağın əhəmiyyətini öyrənəcəksiniz.

Hər kəsi razı salmağa çalışmaq

"Yox" deyə bilməyən insanların əsas səhvlərindən biri hər kəsin razılığını qazanmağa çalışmaqdır. Onlar qarşı tərəfin narazı qalmasını öz davranışlarının mənfi nəticəsi kimi qəbul edə bilirlər. Buna görə də öz istəklərinə uyğun olmayan xahişləri belə qəbul edirlər.
Halbuki hər kəsi razı salmaq mümkün deyil. Başqasının məmnunluğunu daim öz ehtiyaclarından üstün tutmaq insanın seçimlərini sərbəst şəkildə etməsini çətinləşdirir.

Öz ehtiyaclarını arxa plana keçirmək

Başqalarına kömək etmək müsbət xüsusiyyətdir, lakin insan bunu daim öz ehtiyaclarından imtina etməklə edirsə, tarazlıq pozulur. "Yox" deyə bilməyən şəxs öz planlarını, rahatlığını və istəklərini ikinci plana keçirərək başqalarının tələblərinə üstünlük verə bilər.
Nəticədə insan özünü yorğun, narazı və dəyərsiz hiss etməyə başlaya bilər.

Sərhəd qoymağı kobudluq hesab etmək

Şəxsi sərhəd qoymaq qarşı tərəfə hörmətsizlik etmək demək deyil. İnsan hansı davranışları qəbul etdiyini, hansı xahişləri yerinə yetirə bilmədiyini və nələrin onu narahat etdiyini bildirməklə münasibətdə mövqeyini aydınlaşdırır.
"Yox" deməyi kobudluq kimi qəbul edən insan isə sərhəd qoymaqdan çəkinir. Bu halda ətrafındakı insanlar onun nəyə razı olub-olmadığını anlamaqda çətinlik çəkə və ondan daha çox şey tələb etməyə başlaya bilərlər.

Hər imtinadan sonra özünü günahlandırmaq

Bəzi insanlar bir xahişi rədd etdikdən sonra qarşı tərəfi incitdiklərini düşünərək özlərini günahlandırırlar. Hətta haqlı səbəblə "yox" dedikdə belə qərarlarını dəyişmək dəfələrlə üzr istəmək ehtiyacı hiss edə bilərlər.
İmtina etmək insanın pis, eqoist və ya laqeyd olduğunu göstərmir. Hər kəs öz imkanlarını nəzərə alaraq hansı məsuliyyəti qəbul edib-etməyəcəyinə qərar verə bilər.

Mübahisədən qorxaraq hər şeyə razılaşmaq

Münaqişədən çəkinmək də "yox" deməyi çətinləşdirən səbəblərdəndir. İnsan etiraz etdiyi halda qarşı tərəfin əsəbiləşəcəyindən, küsəcəyindən və ya münasibətin pozulacağından qorxa bilər. Buna görə razı olmadığı məsələdə belə "hə" deyir.
Bu davranış zahirən mübahisənin qarşısını alsa da, insanın daxilində narazılıq yarada bilər. Açıq şəkildə bildirilməyən narazılıq sonradan soyuq münasibət, uzaqlaşma və ya gizli qəzəb şəklində üzə çıxa bilər.

Həddindən artıq izahat vermək

"Yox" deyərkən edilən başqa bir səhv uzun-uzadı səbəblər göstərməkdir. İnsan imtinasının qəbul edilməsi üçün çoxlu açıqlama verməli olduğunu düşünə bilər.
Əslində qısa, aydın və nəzakətli cavab kifayət edə bilər. Hər qərarı əsaslandırmaq məcburiyyəti yoxdur. Həddindən artıq izahat qarşı tərəfin qərarı dəyişdirmək üçün əlavə arqumentlər irəli sürməsinə də şərait yarada bilər.

Qarşı tərəfin hisslərinə görə bütün məsuliyyəti üzərinə götürmək

Başqasının məyus olması həmişə sizin səhv etdiyiniz mənasına gəlmir. İnsanlar istəklərinə mənfi cavab aldıqda narazı qala bilərlər. "Yox" deyə bilməyən şəxs isə qarşı tərəfin bütün emosiyalarına görə özünü məsul hesab edir.
Sağlam münasibətdə hər iki tərəfin istəkləri və sərhədləri nəzərə alınmalıdır. Bir insanın razı qalması üçün digərinin daim öz istəklərindən imtina etməsi münasibətdə tarazlığı poza bilər.

"Yox" deməyi öyrənmək

"Yox" demək sərt və kobud danışmaq demək deyil. İnsan fikrini qısa və aydın ifadə edə bilər: "Bunu edə bilməyəcəyəm", "Bu mənə uyğun deyil" və ya "Bu məsuliyyəti üzərimə götürə bilmərəm" kimi cavablar sərhədi bildirmək üçün kifayətdir.
Əsas məsələ başqalarının razılığını qorumaq naminə hər xahişə razılaşmamaqdır. Şəxsi sərhədlər aydın olduqda insan həm öz ehtiyaclarını daha yaxşı qoruya, həm də münasibətlərində daha açıq mövqe göstərə bilər.