Güclü və zəif tərəflərini necə müəyyən etmək olar?

İnsanın öz güclü və zəif tərəflərini tanıması həm şəxsi inkişafına, həm də iş həyatında daha düzgün qərarlar verməsinə kömək edir. Bunun üçün davranışlarınıza, bacarıqlarınıza, əldə etdiyiniz nəticələrə və başqalarından aldığınız rəylərə də diqqət yetirmək lazımdır.
Menbe.az saytında öz güclü və zəif tərəflərini necə müəyyənləşdirməyi, bacarıqlarını düzgün qiymətləndirməyi və inkişaf etdirməli olduğu xüsusiyyətləri aşkar etməyi öyrənəcəksiniz.

Özünüzü obyektiv qiymətləndirin

İlk addım özünüzə mümkün qədər obyektiv yanaşmaqdır. Hansı işləri asanlıqla yerinə yetirdiyinizi, hansı məsələlərdə çətinlik çəkdiyinizi və hansı bacarıqlarınızın daha çox seçildiyini nəzərdən keçirin.
Məsələn, ünsiyyət qurmaq, problemləri həll etmək, yeni məlumatları tez mənimsəmək, insanları təşkil etmək və ya yaradıcı yanaşma göstərmək sizin güclü tərəfləriniz ola bilər. Əksinə, müəyyən tapşırıqlardan yayınmaq, qərar verməkdə çətinlik çəkmək və ya bəzi bacarıqların kifayət qədər inkişaf etməməsi üzərində işləməli olduğunuz sahələri göstərə bilər.

Etdiyiniz işləri və davranışlarınızı izləyin

Özünüzü daha yaxşı tanımaq üçün müxtəlif fəaliyyətlər zamanı davranışlarınıza diqqət edin. Burada yalnız uğurlara baxmaq kifayət deyil. Çətinlik çəkdiyiniz məqamları da nəzərə alın. Eyni problem müxtəlif vəziyyətlərdə təkrarlanırsa, həmin sahənin inkişaf etdirilməsinə ehtiyac ola bilər. Əksinə, müəyyən bacarığınız müxtəlif şəraitlərdə sizə kömək edirsə, bu, güclü tərəflərinizdən biri sayıla bilər.

Sizin üçün vacib olan dəyərləri müəyyən edin

İnsanın güclü tərəfləri yalnız bacarıqlardan ibarət deyil. Prinsiplər, maraqlar və şəxsi dəyərlər də insanın seçimlərinə təsir göstərir.
Sizin üçün nələrin vacib olduğunu düşünün. Məsuliyyət, yaradıcılıq, müstəqillik, dürüstlük, öyrənmək, insanlara kömək etmək və ya nəticə əldə etmək kimi xüsusiyyətlər seçimlərinizə istiqamət verə bilər. Öz dəyərlərinizi tanıdıqda hansı fəaliyyətlərin sizə daha uyğun olduğunu anlamaq da asanlaşır.

Başqalarının fikirlərindən istifadə edin

İnsan bəzən özündə olan bəzi xüsusiyyətləri görə bilmir. Buna görə sizi yaxşı tanıyan insanların fikirləri əlavə məlumat verə bilər.
Ailə üzvləri, dostlar, müəllimlər, həmkarlar və birlikdə işlədiyiniz digər şəxslərdən hansı xüsusiyyətlərinizi güclü hesab etdiklərini öyrənə bilərsiniz. Sadəcə ümumi fikir deyil, konkret nümunələr istəmək daha faydalıdır.

Uğurlarınızın səbəblərini araşdırın

Əldə etdiyiniz nəticələrin arxasında hansı bacarıqların dayandığını müəyyənləşdirin. Hər hansı işi uğurla başa çatdırmısınızsa, nəticəyə necə çatdığınızı düşünün.
Bəlkə məlumatları düzgün təhlil etmisiniz, insanlarla yaxşı əməkdaşlıq qurmusunuz, yaradıcı həll tapmısınız və ya çətinlik qarşısında davamlılıq göstərmisiniz. Müxtəlif uğurlarınızda eyni xüsusiyyət təkrarlanırsa, bu, əsas güclü tərəflərinizdən biri ola bilər.

Çətinlik çəkdiyiniz sahələri qəbul edin

Zəif tərəfi müəyyən etmək özünüzü mənfi qiymətləndirmək demək deyil. Burada məqsəd hansı sahələrin inkişaf etdirilə biləcəyini görməkdir.
Tez-tez çətinlik çəkdiyiniz tapşırıqları, başqalarından kömək istədiyiniz məsələləri və nəticəsindən razı qalmadığınız işləri nəzərdən keçirin. Aldığınız tənqid və rəylərdə eyni məsələ təkrarlanırsa, həmin xüsusiyyət üzərində işləmək faydalı ola bilər.

Güclü və zəif tərəflərinizi yazın

Müşahidələrinizdən sonra iki ayrı siyahı hazırlayın. Birində güclü hesab etdiyiniz xüsusiyyətləri, digərində isə inkişaf etdirmək istədiyiniz tərəfləri qeyd edin.
Güclü tərəflərə ünsiyyət bacarığı, məsuliyyət, yaradıcılıq, analitik düşüncə, sürətli öyrənmə, təşkilatçılıq və problem həll etmə kimi xüsusiyyətlər daxil ola bilər. İnkişaf etdirilməli sahələr isə diqqətin yayınması, qərarsızlıq, müəyyən texniki biliklərin çatışmaması və ya işləri düzgün təşkil etməkdə çətinlik kimi məsələlər olur.

Öz fikrinizlə başqalarının fikirlərini müqayisə edin

Hazırladığınız siyahını aldığınız rəylərlə müqayisə edin. Özünüzdə güclü hesab etdiyiniz xüsusiyyətlərin başqaları tərəfindən də qeyd olunub-olunmadığına baxın.
Bəzən insan zəif hesab etdiyi bir xüsusiyyətin əslində onun üstünlüklərindən biri olduğunu görə bilər. Eyni şəkildə, özünüzdə problem hesab etmədiyiniz bir davranış başqalarının rəylərində tez-tez vurğulana bilər. Belə müqayisə özünüz haqqında daha balanslı təsəvvür yaratmağa kömək edir.

Zəif tərəfləri inkişaf sahəsi kimi görün

Müəyyən bir sahədə zəif olmaq həmin xüsusiyyətin dəyişməz qalacağı demək deyil. Bacarıqlar öyrənmə, təcrübə və düzgün yanaşma ilə inkişaf etdirilir.
Əsas məsələ bütün zəif tərəfləri eyni anda dəyişmək deyil. Sizə daha çox mane olan sahələri müəyyən edib onların üzərində işləmək daha uyğundur. Güclü tərəflərinizi isə daha yaxşı istifadə edə biləcəyiniz fəaliyyətlərə yönəltmək şəxsi və peşəkar inkişafınıza kömək edə bilər.