Daim telefona baxmaq istəyinin səbəbi nədir?

Telefonu kənara qoyduqdan sonra yenidən əlinizə götürmək, heç bir bildiriş gəlməsə də ekranı yoxlamaq və sosial şəbəkələri məqsədsiz açmaq bir çox insanda vərdişə çevrilib. Bunun arxasında sadəcə maraq dayanmır. Beynin mükafat gözləntisi, yenilik axtarışı, stress, darıxmaq və nəyisə qaçırmaq qorxusu bu davranışı gücləndirə bilər.
Menbe.az saytında telefona daim baxmaq istəyinin səbəblərini və bu vərdişi azaltmağın yollarını araşdırırıq.

Telefonu səbəbsiz yerə yoxlamaq niyə vərdişə çevrilir?

Telefon müxtəlif ehtiyacları bir cihazda birləşdirir. Mesajlar, sosial şəbəkələr, xəbərlər, videolar, oyunlar və başqa tətbiqlər daim əlçatandır. İnsan hər dəfə telefonu açanda qarşısına maraqlı nəyinsə çıxıb-çıxmayacağını əvvəlcədən bilmir. Bəzən yeni mesaj, maraqlı video və ya sevindirici xəbər olur, bəzən isə heç nə olmur.
Məhz bu qeyri-müəyyənlik telefona yenidən baxmaq istəyini gücləndirə bilər. Beyin telefonun maraqlı və xoş nəticə verə biləcəyini öyrənir. Sonradan bildirişə belə ehtiyac qalmır. Telefonu masanın üzərində görmək, darıxmaq və ya diqqətin yayınması əlin avtomatik olaraq cihaza uzanmasına səbəb olur.

Sosial şəbəkələr telefonu əldən qoymağı niyə çətinləşdirir?

Sosial şəbəkələrdə məzmunun sonu yoxdur. Bir videodan sonra digəri, bir paylaşımın ardınca başqa paylaşım göstərilir. Üstəlik, növbəti məzmunun nə olacağını bilməmək marağı qoruyur. İnsan maraqsız videonu keçdikdən sonra daha maraqlı bir şey görəcəyini düşünərək baxmağa davam edə bilər.
Burada FOMO adlandırılan, yəni baş verənlərdən geri qalmaq qorxusu da rol oynayır. Yeni mesajın gəlib-gəlmədiyini, dostların nə paylaşdığını yoxlamağa sövq edə bilər.

Stress və darıxmaq telefona baxmaq istəyini artıra bilər

Telefon bəzən insanın narahatlıqdan və sıxıntıdan yayınmaq üçün istifadə etdiyi vasitəyə çevrilir. Çətin işlə məşğul olarkən sosial şəbəkəni açmaq, gərginlik hiss edəndə video izləmək və ya darıxanda müxtəlif tətbiqlərə baxmaq qısa müddət ərzində diqqəti başqa istiqamətə yönəldir.
Bu davranış təkrarlandıqca beyin narahatlıqla telefon arasında əlaqə yaradır. Nəticədə insan sıxılan və ya gərgin olan kimi düşünmədən telefonuna yönəlir. Eyni hal boş qalanda da baş verə bilər. İnsan hər boşluğu ekranla doldurmağa alışdıqda telefonsuz qalmaq getdikcə çətinləşir.

Telefon istifadəsinin problemə çevrildiyini necə anlamaq olar?

Telefonla çox məşğul olmaq təkbaşına asılılıq deyil. Əsas məsələ insanın davranışına nə dərəcədə nəzarət edə bilməsidir. Bildiriş olmadığı halda ekranı dəfələrlə açmaq, telefonu kənara qoymaqda çətinlik çəkmək, və vacib işlərə diqqət verə bilməmək problemli istifadəyə işarə edir.
Telefon yanında olmayanda güclü narahatlıq hiss etmək, üz-üzə söhbət zamanı tez-tez ekrana baxmaq, görüləcək işləri telefon səbəbindən təxirə salmaq və istifadənin azaldılmasına cəhd edib bunu bacarmamaq da diqqət yetirilməli əlamətlərdəndir.

Telefona daim baxmaq istəyini necə azaltmaq olar?

İlk növbədə telefonu hansı səbəbdən əlinizə götürdüyünüzü müəyyənləşdirin. Məqsəd konkret bir mesajı cavablandırmaqdırsa, həmin işi etdikdən sonra digər tətbiqlərə keçmədən telefonu kənara qoymaq olar.
Lazımsız bildirişləri söndürmək də diqqətin davamlı şəkildə ekrana çəkilməsinin qarşısını ala bilər. Sosial şəbəkə tətbiqlərini əsas ekrandan götürmək və diqqət tələb edən işlə məşğul olarkən telefonu göz önündə saxlamamaq avtomatik yoxlama vərdişini zəiflədə bilər.