Milyarderlər nə üçün qiyamətə hazırlaşır?

Dünyanın ən varlı sahibkarlarından bəzilərinin yeraltı sığınacaqları, böyük torpaq sahələri və özünü təmin edə bilən mülklərə sərmayə qoyması diqqət mərkəzindədir. Mark Zukerberq, Reid Hoffman və süni intellekt sahəsinin tanınmış simaları ilə bağlı yayılan məlumatlar bir çox müzakirələri gücləndirib.
Menbe.az saytında milyarderlərin niyə yeraltı sığınacaqlar qurduğu və hansı böyük təhlükələrə qarşı hazırlaşdığı izah olunur.

Milyarderlərin yeraltı sığınacaqları

Mark Zukerberqin Havay adalarının Kauai bölgəsində böyük bir əraziyə sahib olduğu və burada geniş kompleks qurduğu bildirilir. Yayılan məlumatlara görə, layihədə öz enerji və ərzaq imkanlarına malik yeraltı sahə də nəzərdə tutulub. Tikintidə çalışan bəzi şəxslərin məxfilik müqavilələri imzalaması isə layihə ətrafındakı marağı daha da artırıb.
Zukerberq bunun "qiyamət sığınacağı" olması fikrini qəbul etmir və yeraltı hissəni adi zirzəmi kimi təqdim edir. Onun Palo Altoda çoxsaylı mülklər alması və həmin ərazilərdə yeraltı sahələrin yaradılması müxtəlif ehtimalların ortaya çıxmasına səbəb olub.

"Qiyamət sığortası" nə deməkdir?

LinkedIn-in həmtəsisçisi Reid Hoffman varlı insanlar arasında "qiyamət sığortası" adlandırılan yanaşmadan danışıb. Burada söhbət adi sığortadan deyil, böyük böhran və ya fəlakət baş verərsə, təhlükəsiz hesab edilən ərazidə yaşamaq imkanından gedir.
Yeni Zelandiya bu məqsədlə adı ən çox çəkilən ölkələrdən biridir. Bəzi varlı şəxslərin burada mülk və torpaq aldığı deyilir. Bu addımlar müharibə, böyük iqtisadi böhran, təbii fəlakət və digər genişmiqyaslı təhlükələrdən qorunmaq planı kimi qiymətləndirilir.

Süni intellekt qorxusu da səbəblər arasındadır

Məsələnin ən maraqlı tərəflərindən biri süni intellektlə bağlıdır. Bəzi şəxslər insan səviyyəsinə çatan və ya onu keçən süni intellektin ciddi təhlükələr yarada biləcəyini düşünürlər.
OpenAI-ın həmtəsisçilərindən İlya Sutskever haqqında yayılan məlumat da bu müzakirələri gücləndirib. Jurnalist Karen Haonun yazdıqlarına görə, Sutskever güclü süni intellekt yaradılarsa, şirkətin aparıcı alimləri üçün sığınacaq tikilməsi fikrini səsləndirib.

Süni intellekt həqiqətən insanı keçə bilərmi?

Bu məsələdə alimlər və texnologiya rəhbərləri eyni fikirdə deyillər. Bəzi mütəxəssislər insan qabiliyyətlərinə yaxınlaşan süni intellektin mümkün olduğunu düşünür. Digərləri isə hazırkı sistemlərin insan zəkası ilə müqayisəsinin şişirdildiyini bildirirlər.
Sauthempton Universiteti professoru Wendy Hall mövcud süni intellektin təsirli imkanlara malik olduğunu bildirib. Lakin insan zəkasına çatdığını söyləmək üçün əsas olmadığını vurğulayır. Kembric Universitetinin professoru Nil Lourens isə "ümumi süni intellekt" anlayışına daha tənqidi yanaşır.
Mövcud sistemlər böyük həcmdə məlumatı təhlil edə, nümunələri müəyyənləşdirə və mürəkkəb tapşırıqları yerinə yetirə bilir. Lakin bunların insan kimi düşünməsi, hiss etməsi və dünyanı insan şüuru ilə anlaması sübut olunmayıb.

Sığınacaqlar həqiqi təhlükəyə hazırlıqdır, yoxsa zənginlik göstəricisi?

Milyarderlərin bu addımlarının gizli məlumata sahib olmaları ilə bağlı olduğuna dair sübut yoxdur. Daha sadə izah budur ki, böyük sərvətə malik insanlar aşağı ehtimallı, lakin ağır nəticə yarada biləcək risklərə qarşı əlavə təhlükəsizlik qurmağa imkan tapırlar.
Belə risklər sırasında müharibə, sosial qarışıqlıq, iqlim böhranının ağır nəticələri, enerji və ərzaq təminatında problemlər, eləcə də nəzarətdən çıxan texnologiyalar göstərilir.
Bahalı və məxfi sığınacaqlar status və güc nümayişi kimi də qiymətləndirilir. Məsələ daha çox mümkün böyük böhranlara qarşı maksimum şəxsi təhlükəsizlik yaratmaq cəhdi kimi görünür.