Fərdi sahibkarla MMC arasındakı fərq nədir?

Fərdi sahibkar və MMC biznes fəaliyyəti ilə bağlı olsa da, onların quruluşu və sahibkar üçün yaratdığı məsuliyyət eyni deyil. Fərdi sahibkarlıqda şəxs biznesini öz adından idarə edir, MMC-də isə fəaliyyət ayrıca hüquqi şəxs üzərindən aparılır. Bu fərq vergi və mühasibatlıqdan tutmuş borclara, müqavilələrə bir çox məqama təsir edir. Bəs biznes üçün fərdi sahibkar seçmək daha məqsədəuyğundur, yoxsa MMC yaratmaq?
Menbe.az saytı fərdi sahibkarla MMC arasındakı əsas fərqləri, biznesiniz üçün hansı variantın daha uyğun olduğunu izah edir.

Fərdi sahibkar kimdir?

Fərdi sahibkar hüquqi şəxs yaratmadan biznes fəaliyyəti göstərən fiziki şəxsdir. Sahibkar fəaliyyəti öz adından aparır, müqavilələr bağlayır. Gəlir əldə edir və yaranan vergi öhdəliklərini yerinə yetirir.
Bu forma daha çox biznesini tək idarə edən şəxslər üçün münasibdir. Usta, dizayner, proqramçı, məsləhətçi, onlayn satışla və ya kiçik ticarətlə məşğul olan şəxs fəaliyyətindən asılı olaraq fərdi sahibkar kimi qeydiyyatdan keçə bilər. Burada ayrıca şirkət yaradılmadığı üçün sahibkarlıq fəaliyyətindən yaranan öhdəliklər birbaşa sahibkarla əlaqəli olur.

MMC nədir?

MMC Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətdir və hüquqi şəxs hesab olunur. Onu bir nəfər və ya bir neçə təsisçi yarada bilər.
MMC-nin əsas fərqi şirkətin təsisçidən ayrıca hüquqi şəxs olmasıdır. Şirkət öz adından müqavilə bağlaya, əmlaka sahib ola və öhdəlik götürə bilər. Bir neçə nəfər birlikdə biznes qurduqda onların şirkətdəki paylarını müəyyənləşdirmək mümkündür. Buna görə ortaqlı bizneslərdə MMC daha uyğun struktur yarada bilər.

Fərdi sahibkarla MMC arasında məsuliyyət fərqi nədir?

Əsas fərqlərdən biri biznes öhdəliklərinə görə məsuliyyətdir. Fərdi sahibkarın fəaliyyəti hüquqi baxımdan şirkət hesab edilmir. Buna görə sahibkarlıq fəaliyyətindən yaranan öhdəliklər birbaşa sahibkarla bağlıdır.
MMC-də isə şirkət ayrıca hüquqi şəxsdir. Ümumi qaydaya əsasən, MMC öz öhdəliklərinə görə öz əmlakı ilə məsuliyyət daşıyır. İştirakçıların riski isə əsasən cəmiyyətə qoyduqları maya ilə məhdudlaşır. Qanunvericilikdə müəyyən hallar üçün istisnalar ola bilər.

Vergi və mühasibatlıqda hansı fərqlər var?

Fərdi sahibkarın həmişə daha az, MMC-nin isə daha çox vergi ödədiyini demək düzgün deyil. Vergi yükü fəaliyyət növündən, dövriyyədən, tətbiq edilən vergi rejimindən, işçilərdən və digər amillərdən asılıdır.
MMC hüquqi şəxs olduğu üçün şirkətin gəlirləri, xərcləri, bank əməliyyatları və digər maliyyə hərəkətləri ayrıca uçota alınır. Fərdi sahibkar da fəaliyyətinə uyğun uçot aparmalı, hesabatlarını təqdim etməli və vergilərini ödəməlidir. ƏDV qeydiyyatı da yalnız biznesin fərdi sahibkar və ya MMC olmasına görə müəyyən edilmir. Bunun üçün qanunvericilikdə nəzərdə tutulan şərtlər və dövriyyə göstəriciləri nəzərə alınır.

Fərdi sahibkar, yoxsa MMC seçmək lazımdır?

Biznes bir nəfər tərəfindən idarə edilirsə, fəaliyyət nisbətən sadədirsə fərdi sahibkarlıq uyğun seçim ola bilər. Bir neçə nəfər ortaq biznes qurursa, şirkətdə pay bölgüsü lazımdırsa və ayrıca hüquqi şəxs yaratmaq tələb olunursa, MMC daha münasibdir. Məsələn, iki təsisçi biznesə sərmayə qoyursa, onların şirkətdəki paylarını MMC daxilində rəsmiləşdirmək mümkündür.
Fərdi sahibkar kimi fəaliyyətə başlayıb sonradan MMC yaratmaq da mümkündür. Biznes genişləndikdə, müqavilələr və maliyyə öhdəlikləri artdıqda hüquqi formanın yenidən qiymətləndirilməsi lazım gələ bilər.