Bankların "qara siyahı"sından necə çıxmaq olar?

Bankların qara siyahısı deyiləndə adətən kredit ödənişlərində gecikmələr və kredit tarixçəsində görünən mənfi məlumatlar nəzərdə tutulur. "Qara siyahı" ifadəsi insanlar arasında geniş yayılsa da, məsələ əsasən kredit tarixçəsi ilə bağlıdır. Kredit götürən şəxsin borclarını necə ödəməsi, gecikmələrin olub-olmaması və mövcud öhdəlikləri kredit hesabatında əks oluna bilər.
Ödənişlərdə gecikmələr olduqda bu, növbəti kredit müraciətlərinə təsir göstərə bilər. Ancaq kreditin rədd edilməsi həmişə qara siyahıda olmaq demək deyil. Banklar gəlir, mövcud borclar və digər risk göstəricilərini də nəzərə alırlar.

Menbe.az saytında bankların qara siyahısı kimi tanınan kredit probleminin səbəblərini, kredit tarixçəsini yoxlamağı və vəziyyəti yaxşılaşdırmaq üçün atılacaq addımları öyrənəcəksiniz.

"Qara siyahı"da olub-olmadığınızı necə yoxlamaq olar?

İlk addım kredit hesabatınızı yoxlamaqdır. Hesabat vasitəsilə mövcud kreditlər, bağlanmış öhdəliklər və gecikmələrlə bağlı məlumatları görmək mümkündür. Azərbaycanda kredit tarixçəsi ilə bağlı məlumatları Azərbaycan Kredit Bürosunun xidmətləri vasitəsilə əldə etmək olar. Hesabatı yoxlayarkən xüsusilə sizə aid olmayan kreditlərə, artıq ödənilmiş borcun aktiv göstərilməsinə və yanlış gecikmə qeydlərinə diqqət edin.
Məlumatlarda problem varsa, səbəbi dəqiqləşdirmədən yeni kreditlər üçün ardıcıl müraciətlər etmək düzgün yanaşma deyil.

Bankların "qara siyahısı"ndan necə çıxmaq olar?

Əgər kredit üzrə gecikmiş borc varsa, ilk növbədə həmin borcun vəziyyətini dəqiqləşdirmək lazımdır. Bankla əlaqə saxlayaraq qalıq borcu və ödəniş şərtlərini öyrənmək mümkündür.
Borcun ödənilməsi kredit vəziyyətinin yaxşılaşdırılması üçün əsas addımlardan biridir. Əvvəlki gecikmələrin borc bağlanan kimi kredit tarixçəsindən avtomatik yox olacağını düşünmək düzgün deyil. Əgər kredit hesabatında yanlış məlumat varsa, onun düzəldilməsi üçün rəsmi müraciət etmək lazımdır. Sizə aid olmayan kredit və ya səhv göstərilmiş gecikmə aşkarlanarsa, məlumatı təqdim edən quruma etiraz edilə bilər.

Kredit tarixçəsini necə yaxşılaşdırmaq olar?

Kredit tarixçəsinin yaxşılaşdırılmasında ən vacib məsələ ödəniş intizamıdır. Mövcud kreditlərin ödənişlərini müqavilədə göstərilən qaydada həyata keçirmək və yeni borc götürərkən maliyyə imkanlarını nəzərə almaq lazımdır.
Bir neçə kredit öhdəliyinin eyni anda olması borc yükünü artıra bilər. Buna görə yeni kredit götürməzdən əvvəl mövcud ödənişlərin büdcəyə təsirini hesablamaq faydalıdır. Kredit tarixçəsini düzəltmək adı ilə şübhəli vasitəçilərə pul ödəməkdən də çəkinmək lazımdır. Hesabatda səhv məlumat varsa, bunun üçün rəsmi müraciət yollarından istifadə edilməlidir.

Borcu ödədikdən sonra yenidən kredit almaq mümkündürmü?

Əvvəlki borcun ödənilməsi gələcəkdə kredit almağın mümkün olmadığı anlamına gəlmir. Ancaq borcun bağlanması yeni kreditin mütləq təsdiqlənəcəyinə də zəmanət vermir.
Bank kredit müraciətinə baxarkən kredit tarixçəsi ilə yanaşı gəliri, mövcud borc yükünü və öz daxili qiymətləndirmə meyarlarını nəzərə ala bilər. Buna görə əvvəl gecikməsi olan şəxs sonradan kredit əldə edə bilər. Lakin qərar bankın qiymətləndirməsindən asılıdır. Kredit hesabatını yoxlamaq, mövcud borcları qaydaya salmaq, yanlış məlumatları düzəltdirmək və ödənişlərə məsuliyyətlə yanaşmaq kredit vəziyyətini yaxşılaşdırmaq üçün əsas addımlardır.