ƏDV ödəyicisi olmaq üçün hansı şərtlər var?

ƏDV əlavə dəyər vergisidir. Vergi qanunvericiliyinə əsasən ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyatdan keçmiş və ya qeydiyyatdan keçməli olan sahibkar ƏDV ödəyicisi sayılır. Bu qayda həm hüquqi şəxslərə, həm də müəyyən şərtlər daxilində fərdi sahibkarlara aid ola bilər.
ƏDV ödəyicisi satış etdiyi mal, iş və ya xidmət üzrə vergi hesablayır. Qanunvericiliyin tələblərinə uyğun alışlar üzrə ödədiyi ƏDV-ni əvəzləşdirmək imkanı əldə edə bilər. Menbe.az saytında ƏDV ödəyicisi olmaq üçün tələb olunan əsas şərtləri, qeydiyyat qaydalarını öyrənəcəksiniz.

ƏDV ödəyicisi olmaq üçün əsas şərtlər hansılardır?

Əsas şərtlərdən biri sahibkarın vergi tutulan əməliyyatlarının həcmidir. Ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında bu əməliyyatların həcmi 200 000 manatdan artıq olarsa, ümumi qaydaya əsasən məcburi ƏDV qeydiyyatı öhdəliyi yaranır.
Bir müqavilə və ya əqd üzrə ƏDV-yə cəlb olunan əməliyyatın ümumi dəyəri 200 000 manatdan artıq olduqda da ƏDV qeydiyyatı məsələsi ortaya çıxır. Fəaliyyət sahəsinə görə xüsusi qaydaların tətbiq edildiyi hallar da var.

Məcburi və könüllü ƏDV qeydiyyatı arasında fərq nədir?

Məcburi qeydiyyat qanunda göstərilən şərtlər yarandıqda tətbiq edilir. Sahibkarın vergi tutulan əməliyyatlarının həcmi müəyyən edilmiş həddi keçdikdə qeydiyyat artıq seçim deyil, vergi öhdəliyinə çevrilir.
Könüllü qeydiyyatda isə sahibkar məcburi həddə çatmadan ƏDV ödəyicisi olmaq üçün müraciət edə bilər. Bu seçim digər ƏDV ödəyiciləri ilə işləyən bizneslər üçün nəzərdən keçirilə bilər. Lakin qərar verərkən satışlar, alışlar, müştəri strukturu və əlavə mühasibat öhdəlikləri birlikdə hesablanmalıdır.

ƏDV qeydiyyatı necə aparılır?

ƏDV qeydiyyatı üçün vergi orqanına müvafiq ərizə təqdim olunur. Məcburi qeydiyyat zamanı ərizənin təqdim edilməsi üçün müəyyən edilmiş müddətlərə əməl etmək vacibdir.
Ardıcıl 12 aylıq dövrdə vergi tutulan əməliyyatların həcmi 200 000 manatı keçdikdə sahibkar qeydiyyat öhdəliyini nəzərə almalıdır. Bir müqavilə üzrə əməliyyatın dəyəri 200 000 manatdan artıq olduqda isə həmin əməliyyatla bağlı ayrıca qeydiyyat qaydaları tətbiq olunur.
Sahibkar dövriyyəsini düzgün hesablamalı və qeydiyyat tələbini gecikdirməməlidir.

ƏDV ödəyicisinin hansı öhdəlikləri var?

Azərbaycanda ƏDV-nin əsas dərəcəsi 18 faizdir. ƏDV ödəyicisi vergi tutulan satışlarını düzgün rəsmiləşdirməli, hesablanan vergini uçota almalı və müvafiq vergi hesabatlarını təqdim etməlidir.
Alış və satış sənədlərinin düzgün saxlanılması da vacibdir. Qanunvericiliyin tələblərinə cavab verən alışlar üzrə ödənilmiş ƏDV müəyyən şərtlərlə əvəzləşdirilə bilər. Buna görə elektron qaimə-fakturalar, ödəniş sənədləri və digər mühasibat məlumatları düzgün rəsmiləşdirilməlidir.