Yeməkdən sonra qarında köp niyə yaranır?

Yeməkdən sonra qarında köp və şişkinlik həzm sistemi ilə bağlı ən çox rast gəlinən narahatlıqlardan biridir. İnsan bunu qarında doluluq, gərginlik, qaz yığılması, gəyirmə və ya ağırlıq hissi kimi duya bilər. Bəzi insanlarda az miqdarda yeməkdən sonra belə qarın nəzərəçarpacaq dərəcədə şişə bilər.
Köpün səbəbi yalnız bağırsaqlarda qazın çoxalması deyil. Qidalanma vərdişləri, həzmin zəifləməsi, qəbizlik, müəyyən qidalara həssaslıq köpün yaranmasına səbəb olur. Menbe.az saytında qarında köpün yaranma səbəbləri və problemlər haqqında detalları araşdıracağıq.

Bağırsaqlarda qaz yığılması

Həzm prosesi zamanı bağırsaqlarda müəyyən miqdarda qaz əmələ gəlir. Qazın miqdarı artdıqda və ya onun bağırsaqlardan xaric olması çətinləşdikdə qarında gərginlik və köp hissi yaranır.
Lobya, noxud, mərci, kələm və brokoli kimi bəzi qidalar müəyyən insanlarda qazın artmasına səbəb ola bilər. Qazlı içkilər də həzm sisteminə əlavə qaz daxil edir. Yeməyi sürətlə qəbul etdikdə isə qida ilə birlikdə daha çox hava udula bilər. Bu hava sonradan gəyirmə və qarında şişkinlik şəklində özünü göstərə bilər.

Həzmsizlik qarında şişkinlik yarada bilər

Həzmsizlik zamanı mədədə ağırlıq, doluluq və narahatlıq hiss edilə bilər. Buna gəyirmə, yanma, qaz və qarının yuxarı hissəsində gərginlik də qoşula bilər.
Xüsusilə yağlı və böyük porsiyalı yeməklər mədənin boşalmasını ləngidə bilər. Qida mədədə daha gec hərəkət etdikdə doluluq və şişkinlik hissi daha nəzərəçarpacaq olur. Əgər az miqdarda yeməkdən sonra belə həddindən artıq toxluq yaranırsa, bu halın səbəbini araşdırmaq lazımdır.

Sürətli yemək niyə köp yaradır?

Qidanı kifayət qədər çeynəmədən udmaq həzm prosesinə mənfi təsir göstərə bilər. Sürətli yemək zamanı insan fərqinə varmadan daha çox hava udur. Udulan hava mədə və bağırsaqlarda toplanaraq gəyirmə və köp yarada bilər.
Qidanı kiçik tikələrlə qəbul etmək və yaxşı çeynəmək həzm prosesini asanlaşdıra bilər. Porsiyanın miqdarına diqqət etmək də mədədə yaranan həddindən artıq doluluğun qarşısını almağa kömək edir.

Hansı qidalar qarında köpü artıra bilər?

Hər qida bütün insanlarda eyni təsiri yaratmır. Bir insanda ciddi şişkinlik yaradan məhsul başqa birində heç bir narahatlığa səbəb olmaya bilər. Buna görə qidaların orqanizmə təsirini fərdi şəkildə qiymətləndirmək vacibdir.
Paxlalılar, kələm, brokoli, bəzi süd məhsulları, qazlı içkilər və müəyyən süni şirinləşdiricilər həssas insanlarda qazın artmasına səbəb ola bilər. Yağlı qidalar isə mədənin boşalmasını ləngidərək ağırlıq və doluluq hissini gücləndirə bilər.

Süd məhsullarından sonra qarın niyə şişir?

Süd və süd məhsullarından sonra qarında köp, qaz, gurultu, ağrı və ya ishal yaranırsa, bunun səbəblərindən biri laktoza həssaslığıdır. Laktoza südün tərkibində olan şəkər növüdür və onun həzm edilməsi üçün orqanizmdə kifayət qədər laktaza fermentinin olması lazımdır.
Laktoza tam həzm edilmədikdə yoğun bağırsağa keçir. Burada bağırsaq bakteriyaları tərəfindən parçalandığı üçün qaz əmələ gəlməsi artır. Süd məhsullarından sonra davamlı şəkildə eyni narahatlıq yaranırsa, bunun səbəbinin dəqiqləşdirilməsi faydalıdır.

Qəbizlik və qarında köp arasında hansı əlaqə var?

Qəbizlik qarında köp və doluluq hissinin əsas səbəblərindən biri ola bilər. Bağırsaq möhtəviyyatının hərəkəti zəiflədikdə nəcis bağırsaqda toplanır və qazın xaric olması da çətinləşir.
Belə vəziyyətdə qarında gərginlik, ağırlıq və gurultu hiss edilə bilər. Nəcis ifrazından sonra şişkinliyin azalması köpün bağırsaq fəaliyyəti ilə əlaqəli olduğunu göstərir.

Qastrit və reflü köp yarada bilərmi?

Qastrit və refluks olan insanlarda yeməkdən sonra qarının yuxarı hissəsində doluluq, yanma və şişkinlik yarana bilər. Bu əlamətlər bəzən adi həzmsizliklə qarışdırılır.
Refluks zamanı mədə möhtəviyyatının qida borusuna geri qalxması döş sümüyünün arxasında yanma, ağızda turş və ya acı dad və gəyirmə yarada bilər. Qastrit zamanı isə mədə nahiyəsində ağrı, yanma, həssaslıq və ağırlıq hiss edilir.

Yeməkdən sonra qarında köpü necə azaltmaq olar?

Qarın köpü qidalanma vərdişləri ilə əlaqəlidirsə, yeməyi yaxşı çeynəmək və sürətlə yeməmək faydalı ola bilər. Böyük porsiyalar əvəzinə mədəni həddindən artıq doldurmayan miqdarda qida qəbul etmək də doluluq hissinin azalmasına kömək edə bilər.
Qazlı içkilərin və insanda köp yaratdığı müşahidə edilən qidaların miqdarına diqqət etmək lazımdır. Çox yağlı yeməklərin azaldılması da bəzi insanlarda həzmi rahatlaşdıra bilər. Konkret səbəb müəyyən edilmədən müxtəlif qida qruplarını tamamilə menyudan çıxarmaq düzgün deyil.

Qarında köpün səbəbi necə müəyyən edilir?

Qarın köpünün səbəbini müəyyən etmək üçün şikayətin xüsusiyyətləri, qəbul edilən qidalar və yanaşı əlamətlər qiymətləndirilir. Köpün süd məhsulları, yağlı yeməklər və ya müəyyən başqa qidalardan sonra artması səbəbin müəyyənləşdirilməsində kömək olur.
Şikayətlərin xüsusiyyətindən asılı olaraq həkim qan və nəcis analizləri, ultrasəs müayinəsi, endoskopiya və ya başqa həzm sistemi müayinələrinə ehtiyac görə bilər. Məqsəd köpün sadə qidalanma vərdişindən, qida həssaslığından və ya həzm sistemi ilə bağlı başqa bir vəziyyətdən qaynaqlandığını müəyyən etməkdir.