Süni intellekt hansı peşələri sıradan çıxaracaq?

Süni intellekt əmək bazarındakı bir çox işi dəyişdirir. Xüsusilə eyni qaydalar əsasında təkrarlanan, böyük həcmdə məlumatın işlənməsini tələb edən tapşırıqlar artıq proqramlar tərəfindən yerinə yetirilə bilir. Buna görə bəzi peşələr tamamilə yox olmaqdan daha çox, əvvəlki formasını itirərək daha az işçi tələb edən sahələrə çevrilə bilər.
Bəs hansı peşələr bu dəyişiklikdən daha çox təsirlənə bilər? Menbe.az saytında süni intellektin hansı peşələrə daha çox təsir göstərə biləcəyi və əmək bazarında hansı işlərin dəyişə biləcəyini öyrənəcəksiniz.

Məlumat daxil edən operatorlar

Məlumatların sistemə köçürülməsi, sənədlərin çeşidlənməsi, məlumat bazalarının doldurulması və standart məlumatların yoxlanılması avtomatlaşdırmaya uyğun işlərdəndir. Süni intellekt böyük həcmdə məlumatı emal edə, sənədlərdəki məlumatları müəyyənləşdirə bilir.
Bu səbəbdən işi əsasən məlumat daxil etməkdən ibarət olan vəzifələrdə insan əməyinə ehtiyac azala bilər. İşçinin rolu isə məlumatı əl ilə daxil etməkdən daha çox sistemin nəticələrini yoxlamağa və səhvləri müəyyən etməyə yönələ bilər.

Çağrı mərkəzi və sadə müştəri xidməti əməkdaşları

Müştərilərin eyni tipli suallarını cavablandıran xidmətlər süni intellektin daha rahat əvəz edə bildiyi sahələr sırasındadır. Çatbotlar və səsli köməkçilər sifariş vəziyyəti, məhsul haqqında məlumat, hesab əməliyyatları və tez-tez verilən suallar kimi müraciətləri insan müdaxiləsi olmadan idarə edə bilir.
Ancaq mürəkkəb şikayətlər, mübahisəli məsələlər və fərdi yanaşma tələb edən situasiyalarda insan əməkdaşın rolu qalır. Buna görə müştəri xidmətlərinin tam yox olmasından çox, sadə sorğuların avtomatlaşdırılması ehtimalı daha yüksəkdir.

Telemarketinq əməkdaşları

Hazır mətn əsasında zəng edən, məhsul və ya xidmət haqqında standart məlumat təqdim edən telemarketinq əməkdaşlarına da ehtiyac qalmaqyacaq. Süni intellekt əsaslı səs sistemləri insan danışığını təqlid edə, verilən cavabı anlayaraq söhbəti uyğun istiqamətdə davam etdirə bilir.
Satışın danışıqlar aparmaq, etibar yaratmaq və müştərinin ehtiyacını düzgün anlamaq tələb edən hissəsində isə insan bacarıqları daha böyük əhəmiyyət daşıyır.

Kassirlər və mühasibatlıqda sadə əməliyyatları yerinə yetirən əməkdaşlar

Özünəxidmət kassaları və avtomatlaşdırılmış ödəniş sistemləri kassirlərin yerinə yetirdiyi bir sıra əməliyyatları artıq öz üzərinə götürə bilir. Məhsulun qeydiyyatı, ödənişin qəbulu və qəbzin hazırlanması kimi standart proseslər insan müdaxiləsi olmadan həyata keçirilə bilir.
Kassir peşəsi avtomatlaşdırmanın daha çox təsir göstərə biləcəyi işlərdən biri hesab olunur. Müştəriyə kömək, satış sahəsinə nəzarət və qeyri-standart məsələlərin həlli üçün işçilərə ehtiyac qalır. Mühasibatlıq bütövlükdə yox olmağa namizəd deyil. Risk daha çox hesab-fakturaların sistemə daxil edilməsi, standart hesabatların hazırlanması, ödənişlərin təsnifatı və rəqəmlərin müqayisəsi kimi təkrarlanan əməliyyatlara aiddir.
Süni intellekt bu işlərin böyük hissəsini avtomatlaşdıra bilər. Maliyyə qərarları, vergi məsələlərinin təhlili, risklərin qiymətləndirilməsi və biznesə maliyyə məsləhətinin verilməsi kimi məsuliyyətli işlərdə isə mütəxəssis biliyi əhəmiyyətini qoruyur.

İnzibati və ofis işçiləri

Sənədlərin çeşidlənməsi, standart hesabatların hazırlanması, məlumatların yoxlanılması və digər qayda əsaslı ofis tapşırıqları süni intellekt sistemlərinə ötürülə bilər. Bu dəyişiklik inzibati işçilərin tamamilə yox olması demək deyil. Əksinə, sadə əməliyyatların azalması nəticəsində işçilər koordinasiya, nəzarət, qərarvermə və insanlarla ünsiyyət tələb edən məsələlərə daha çox yönələ bilərlər.

Şablon əsasında işləyən qrafik dizaynerlər

Süni intellekt artıq sadə vizuallar, sosial media materialları, təqdimat elementləri və müxtəlif dizayn variantları hazırlaya bilir. Hazır şablonlara əsaslanan işlərdə bunun təsiri daha aydın görünür.
Lakin brend kimliyinin qurulması, yaradıcı konsepsiyanın hazırlanması və müştərinin fikrinin vizual həllə çevrilməsi yalnız proqramın şəkil yaratması ilə məhdudlaşmır. Buna görə peşəkar dizaynerlərin yox olmasından deyil, sadə dizayn işlərinin avtomatlaşdırılmasından danışmaq daha düzgündür.

Başlanğıc səviyyəli proqramçılar

Süni intellekt kod yaza, mövcud kodu izah edə, səhvləri müəyyənləşdirməyə kömək göstərə bilir. Bu imkanlar standart və kiçik proqramlaşdırma tapşırıqlarına təsir edir.
Daha mürəkkəb sistemlərin qurulması, təhlükəsizlik, proqram arxitekturası, biznes tələblərinin düzgün başa düşülməsi və texniki qərarların verilməsi isə proqramçıdan daha geniş bilik tələb edir. Buna görə proqramlaşdırma yox olmaqdan çox, süni intellektlə birlikdə işləməyi tələb edən peşəyə çevrilir.

Süni intellekt hansı peşələri asanlıqla əvəz edə bilmir?

İnsanla birbaşa münasibət, empatiya, yaradıcılıq, məsuliyyətli qərarvermə və dəyişən şəraitə uyğunlaşma tələb edən peşələri tam avtomatlaşdırmaq daha çətindir. Müəllimlər, həkimlər, tibb bacıları, psixoloqlar, hüquqşünaslar, sosial işçilər, tədqiqatçılar və rəhbər vəzifələr buna nümunə göstərilə bilər.
Elektrik, santexnika, mexanika, dülgərlik, tikinti və texniki təmir kimi praktik bacarıq tələb edən peşələr də avtomatlaşdırmaya daha davamlı hesab olunur.

Peşələr yoxsa tapşırıqlar sıradan çıxacaq?

Əsas dəyişiklik bütöv peşələrin birdən-birə yox olması deyil, həmin peşələrin daxilindəki müəyyən tapşırıqların avtomatlaşdırılmasıdır. Məsələn, mühasib hesabat hazırlamaq üçün süni intellektdən, proqramçı kodun müəyyən hissələrini yaratmaq üçün AI alətlərindən yararlanır. Dizayner isə ilkin vizual variantlar hazırlamaq üçün generativ sistemlərdən istifadə edə bilər.
Süni intellektlə rəqabət aparmaqdan daha çox, ondan düzgün istifadə etməyi bacarmaq ön plana çıxır. Yaradıcılıq, analitik düşüncə, ünsiyyət, qərarvermə və peşəkar biliklə süni intellekt imkanlarını birləşdirən mütəxəssislərin mövqeyi daha güclü ola bilər.